Literatura
Spis treści
Borelioza
Zioła
Borelioza
Literatura
Literatura
Poniżej prace naukowe na temat boreliozy czy olejków. Marzyłem, aby moja strona była najlepszym, największym źródłem wiedzy – takiej prawdziwej, opartej na EBM – na temat boreliozy, napisanej w języku polskim. Tytuły wszystkich prac zostały przetłumaczone na język polski. Jestem pewny, że moje marzenie udało się spełnić.
Jako zielarz i naturopata mogę mieć pewne skrzywienie, i rzeczywiście je mam – są to prace naukowe na temat boreliozy. Skrzywienie, ale… prace te nie były pisane przez zielarzy, tylko przez naukowców posiadających tytuł doktora, profesora nauk medycznych, biologicznych itd.
Właśnie ci naukowcy badający problem boreliozy – szczególnie ci, którzy kierują się zasadami medycyny opartej na dowodach (EBM) – zauważają, że nie zawsze jest tak, iż chory poddany klasycznej antybiotykoterapii zostaje wyleczony w 30 dni, jak to przyjmuje polski system. Szkoda, że w polskiej nauce nie jest zauważane inne stanowisko niż obowiązujący schemat leczenia. Szkoda, że polskie schematy leczenia całkowicie ignorują naukę i prace naukowe.
Ponieważ twierdzę, że borelioza i choroby odkleszczowe to złożony problem, rzadko poddający się skutecznemu leczeniu (szczególnie chodzi o boreliozy wieloletnie) w ciągu czterech tygodni, dlatego pozwoliłem sobie podać część prac naukowych potwierdzających moje stanowisko.
Spora część podanych prac to bezpośrednie linki, aby ułatwić dotarcie do źródła. Tych prac jest oczywiście o wiele więcej, ale i tak nikt w języku polskim nie przedstawił w jednym miejscu bardziej rozbudowanej bazy wiedzy na temat boreliozy i pokrewnych tematów. Zachęcam do czytania – nie wierzyć mi na słowo, tylko weryfikować, i to tylko naukowo, zgodnie z zasadami EBM.
Jakby jakaś praca naukowa nie była dostępna to – nie polecam do korzystania – jako nielegalne źródło wiedzy portalu: https://sci-hub.se/10.1007/s11136-012-0126-6 gdzie można wkleić praktycznie dowolną pracę naukową i ją na spokojnie przeczytać nie płacąc kilkudziesięciu euro.
Większość prac ma przetłumaczone maszynowo tytuły na język polski wraz z linkami. Pod koniec zamieszczone są osobno podrozdziały dotyczące opornej boreliozy oraz form przetrwalnikowych.
Wybrane prace naukowe
Ali A, Vitulano L, Lee R, Weiss TR, Colson ER. Doświadczenia pacjentów identyfikujących się z przewlekłą chorobą z Lyme w systemie opieki zdrowotnej: badanie jakościowe. BMC Fam Pract. 2014;15(1):79. Dostęp 25 lutego 2021 r. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24885888 doi:10.1186/1471-2296-15-79 [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed
] [ Google Scholar ]
Aucott JN, Rebman AW, Crowder LA, Kortte KB. Objawy zespołu boreliozy po leczeniu i wpływ na funkcjonowanie życiowe: czy jest coś na rzeczy? Qual Life Res. 2013;22:75–84. doi: 10.1007/s11136-012-0126-6. [DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Barthold SW, Hodzic E, Imai DM, Feng S, Yang X, Luft BJ. Nieskuteczność tygecykliny w walce z przewlekłymi Borrelia burgdorferi. Antimicrob Agents Chemother. 2010;54:643–651. doi: 10.1128/AAC.00788-09. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Borugă O, Jianu C, Mişcă C, Goleţ I, Gruia AT, Horhat FG. Olejek eteryczny Thymus vulgaris: skład chemiczny i działanie przeciwdrobnoustrojowe. J Med Life. 2014;7:56–60. [ Bezpłatny artykuł PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Burt S. Olejki eteryczne: ich właściwości antybakteryjne i potencjalne zastosowania w żywności – przegląd. Int J Food Microbiol. 2004;94:223–253. doi: 10.1016/j.ijfoodmicro.2004. 3.022. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Brorson O, Brorson SH. Ekstrakt z pestek grejpfruta jest silnym środkiem in vitro przeciwko ruchliwym i torbielowatym formom Borrelia burgdorferi sensu lato. Infection. 2007;35:206–208. doi: 10.1007/s15010-007 6105-0. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Brorson O, Brorson SH. Konwersja in vitro Borrelia burgdorferi do form torbielowatych w płynie rdzeniowym i transformacja do ruchomych krętków poprzez inkubację w podłożu BSK-H. Infection. 1998;26:144–150. doi: 10.1007/BF02771839. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Brorson O, Brorson SH. Konwersja in vitro Borrelia burgdorferi do form torbielowatych w płynie rdzeniowym i transformacja do ruchomych krętków poprzez inkubację w podłożu BSK-H. Infection. 1998;26:144–150. doi: 10.1007/BF02771839. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Cameron DJ. Badania kliniczne potwierdzają nasilenie objawów przewlekłej choroby z Lyme. Med Hypotheses. 2009;72(2):153-156. Dostęp 5 listopada 2020 r. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19013025 doi:10.1016/j.mehy.2008.09.030 [ DOI ] [ PubMed ] [Google Scholar ]
Cameron DJ, Johnson L, Maloney EL. Oceny dowodów i zalecenia wytycznych w chorobie z Lyme: kliniczne leczenie znanych ukąszeń kleszczy, wysypek erythema migrans i przewlekłej choroby. Expert Rev Anti-Infect Ther. 2014;12:1103–1135. doi: 10.1586/14787210.2014.94 900. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Chouhan S, Sharma K, Guleria S. Aktywność przeciwdrobnoustrojowa niektórych olejków eterycznych – obecny stan i przyszłe perspektywy. Medicines (Basel) 2017;4:E58. doi: 10.3390/medicines4030058. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Chaieb K, Hajlaoui H, Zmantar T, Kahla-Nakbi AB, Rouabhia M, Mahdouani K, Bakhrouf A. Skład chemiczny i aktywność biologiczna olejku eterycznego goździkowego, Eugenia caryophyllata (Syzigium aromaticum L. Myrtaceae): krótki przegląd. Phytother Res. 2007;21:501 506. doi: 10.1002/ptr.2124. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Cortés-Rojas DF, de Souza CR, Oliveira WP. Goździk (Syzygium aromaticum): cenna przyprawa. Asian Pac J Trop Biomed. 2014;4:90–96. doi: 10.1016/S2221 1691(14)60215-X. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Cowan MM. Produkty roślinne jako środki przeciwdrobnoustrojowe. Clin Microbiol Rev. 1999;12:564 582. doi: 10.1128/CMR.12.4.564. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Delong AK, Blossom B, Maloney EL, Phillips SE. Ponowne leczenie antybiotykami boreliozy u pacjentów z uporczywymi objawami: biostatystyczny przegląd randomizowanych badań klinicznych kontrolowanych placebo. Contemp Clin Trials. 2012;33:1132–1142. doi: 10.1016/j.cct.2012.08.009. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Devi KP, Sakthivel R, Nisha SA, Suganthy N, Pandian SK. Eugenol zmienia integralność błony komórkowej i działa przeciwko patogenowi szpitalnemu Proteus mirabilis. Arch Pharm Res. 2013;36:282–292. doi: 10.1007/s12272-013-0028-3. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Embers ME, Barthold SW, Borda JT, Bowers L, Doyle L, Hodzic E, Jacobs MB, Hasenkampf NR, Martin DS, Narasimhan S, Phillippi-Falkenstein KM, Purcell JE, Ratterree MS, Philipp MT. Trwałość bakterii Borrelia burgdorferi u makaków rezus po leczeniu antybiotykowym rozsianego zakażenia. PLoS One. 2012;7:e29914. doi: Goc A, Goc A, Niedzwiecki A, Rath M. Ocena in vitro aktywności przeciwbakteryjnej fitozwiązków i mikroelementów przeciwko Borrelia burgdorferi i Borrelia garinii. J Appl Microbiol. 2015;119:1561–1572. doi: 10.1111/jam.12970. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Fallon BA, Keilp JG, Corbera KM, Petkova E, Britton CB, Dwyer E, Slavov I, Cheng J, Dobkin J, Nelson DR, Sackeim HA. Randomizowane, kontrolowane placebo badanie powtarzanej dożylnej terapii antybiotykowej w encefalopatii boreliozy. Neurology. 2008;70:992–1003. doi: 10.1212/01.WNL.0000284604.61160.2d. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Feng J, Wang T, Zhang S, Shi W, Zhang Y. Zoptymalizowany test SYBR green I/PI do szybkiej oceny żywotności i badania wrażliwości na antybiotyki dla Borrelia burgdorferi. PLoS One. 2014;9:e111809. doi: 10.1371/journal.pone.0111809. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Feng J, Zhang S, Shi W, Zhang Y. Dawkowanie pulsacyjne ceftriaksonu nie eliminuje mikrokolonia B. Burgdorferi Persisters przypominających biofilm, które są sterylizowane przez daptomycynę/doksycyklinę/cefuroksym bez dawkowania pulsacyjnego. Front Microbiol. 2016;7:1744–1752. doi: 10.3389/fmicb.2016.01744. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Feng J, Zhang S, Shi W, Zubcevik N, Miklossy J, Zhang T. Selektywne olejki eteryczne z przypraw lub ziół kulinarnych mają wysoką aktywność przeciwko fazie stacjonarnej i biofilmowi Borrelia burgdorferi. Front Med. (Lozanna) 2017;4:169. doi: 10.3389/fmed.2017.00169. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Feng J, Auwaerter PG, Zhang Y. Kombinacje leków przeciwko przetrwalnikom Borrelia burgdorferi in vitro: eradykacja osiągnięta dzięki zastosowaniu daptomycyny, cefoperazonu i doksycykliny. PLoS One. 2015;10:e0117207. doi: 4.Murgia R, Cinco M. Indukcja form torbielowatych w różnych warunkach stresowych u Borrelia burgdorferi. APMIS. 2004;112:57–62. doi: 10.1111/j.1600-0463.2004.apm1120110.x. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Friedman M, Buick R, Elliott CT. Aktywność przeciwbakteryjn naturalnie występujących związków przeciwko opornym na antybiotyki komórkom wegetatywnym i zarodnikom Bacillus cereus, Escherichia coli i Staphylococcus aureus. J Food Prot. 2004;67:1774–1778. doi: 10.4315/0362-028X-67.8.1774. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Goc A, Niedzwiecki A, Rath M. Ocena in vitro aktywności przeciwbakteryjnej fitozwiązków i mikroelementów przeciwko Borrelia burgdorferi i Borrelia garinii. J Appl Microbiol. 2015;119:1561–1572. doi: 10.1111/jam.12970. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Goc A, Rath M. Skuteczność fitozwiązków i mikroelementów przeciwko Borreliae: aktualizacja. Ther Adv Infect Dis. 2016;3:75–82. doi: 10.1177/2049936116655502. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Kabara JJ, Vrable R. Lipidy przeciwbakteryjne: naturalne i syntetyczne kwasy tłuszczowe i monoglicerydy. Lipidy. 1977;12:753–759. doi: 10.1007/BF02570908. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Kabara JJ, Swieczkowski DM, Conley AJ, Truant JP. Kwasy tłuszczowe i pochodne jako środki przeciwdrobnoustrojowe. Antimicrob Agents Chemother. 1972;2:23–28. doi: 10.1128/AAC.2.1.23. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Karbach J, Ebenezer S, Warnke PH, Behrens E, Al-Nawas B. Działanie przeciwdrobnoustrojowe australijskich olejków eterycznych o działaniu przeciwbakteryjnym jako alternatywa dla powszechnie stosowanych roztworów antyseptycznych przeciwko klinicznie istotnym patogenom jamy ustnej. Clin Lab. 2015;61:616–618. doi: 10.7754/Clin.Lab.2014.140714. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Klempner MS, Baker PJ, Shapiro ED, Marques A, Dattwyler RJ, Halperin JJ, Wormser GP. Ponowne omówienie prób leczenia objawów po chorobie z Lyme. Am J Med. 2013;126:665–669. doi: 10.1016/j.amjmed.2013.02.014. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Kugeler KJ, Schwartz AM, Delorey MJ, Mead PS, Hinckley AF. Oszacowanie częstości diagnoz boreliozy — Stany Zjednoczone, 2010–2018. Emerg Infect Dis. 2021;27(2):616–619. doi:10.3201/eid2702.202731 [ DOI ] [ artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Lantos PM, Rumbaugh J, Bockenstedt LK i in. Wytyczne dotyczące praktyki klinicznej opracowane przez Infectious Diseases Society of America (IDSA), American Academy of Neurology (AAN) i American College of Rheumatology (ACR): Wytyczne z 2020 r. dotyczące zapobiegania, diagnozowania i leczenia choroby z Lyme. Clin Infect Dis. 2021;72(1):e1-e48. doi:10.1093/cid/ciaa1215 [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Lantos PM, Auwaerter PG, Wormser GP. Systematyczny przegląd wariantów morfologicznych Borrelia burgdorferi nie potwierdza roli w przewlekłej chorobie z Lyme. Clin Infect Dis. 2014;58:663–671. doi: 10.1093/cid/cit810. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Liebold T, Straubinger RK, Rauwald HW. Aktywność hamująca wzrost lipofilowych ekstraktów z Dipsacus sylvestris Huds. Roots przeciwko Borrelia burgdorferi ss In vitro. Pharmazie. 2011;66:628–630. [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Loewen PS, Marra CA, Marra F. Przegląd systematyczny leczenia wczesnej choroby z Lyme. Leki. 1999;57:157–173. doi: 10.2165/00003495-199957020-00003. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Marques AS, Telford R, Turk SP, Chung E, Williams C, Dardick K, Krause PJ, Brandeburg C, Crowder CD, Carolan HE, Eshoo MW, Shaw PA, Hu LT. Ksenodiagnostyka w celu wykrycia zakażenia Borrelia burgdorferi: pierwsze badanie na ludziach. Clin Infect Dis. 2014;58:937–945. doi: 10.1093/cid/cit939. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Morrison KC, Hergenrother PJ. Produkty naturalne jako punkty wyjścia do syntezy złożonych i różnorodnych związków. Nat Prod Rep. 2014;31:6–14. doi: 10.1039/C3NP70063A. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Nazzaro F, Fratianni F, De Martino L, Coppola R, De Feo V. Wpływ olejków eterycznych na bakterie patogenne. Pharmaceuticals (Basel) 2013;6:1451–1474. doi: 10.3390/ph6121451. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
McHale D, Laurie WA, Woof MA. Skład olejków laurowych z Indii Zachodnich. Food Chem. 1977;2:19–25. doi: 10.1016/0308-8146(77)90004-8. [ DOI ] [ Google Scholar ]
Ooi LS, Li Y, Kam SL, Wang H, Wong EY, Ooi VE. Aktywność przeciwdrobnoustrojowa olejku cynamonowego i cynamaldehydu z chińskiego zioła leczniczego Cinnamomum cassia Blume. Am J Chin Med. 2006;34:511–522. doi: 10.1142/S0192415X06004041. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Martin KW, Ernst E. Leki ziołowe w leczeniu zakażeń bakteryjnych: przegląd kontrolowanych badań klinicznych. J Antimicrob Chemother. 2003;51:241–246. doi: 10.1093/jac/dkg087. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Melo AD, Amaral AF, Schaefer G, Luciano FB, de Andrade C, Costa LB, Rostagno MH. Działanie przeciwdrobnoustrojowe na różne szczepy bakterii i adaptacja bakterii do olejków eterycznych stosowanych jako dodatki paszowe. Can J Microbiol. 2015;61:263–271. doi: 10.1139/cjm-2014-0481. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Leyva Salas M, Mounier J, Valence F, Coton M, Thierry A, Coton E. Antygrzybicze środki mikrobiologiczne do biokonserwacji żywności — przegląd. Mikroorganizmy. 2017;5:E37. doi: 10.3390/microorganisms5030037. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Pisoschi AM, Pop A, Georgescu C, Turcuş V, Olah NK. Mathe EWgląd na rolę naturalnych środków przeciwdrobnoustrojowych w żywności. Eur J Med Chem. 2018;143:922–935. doi: 10.1016/j.ejmech.2017.11.095. [ DOI ]
[ PubMed ] [ Google Scholar ]
Yousef RT, Tawil GG. Aktywność przeciwbakteryjna olejków lotnych. Pharmazie. 1980;35:698–701. [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Smith-Palmer A, Stewart J, Fyfe L. Właściwości przeciwbakteryjne olejków eterycznych i esencji roślinnych przeciwko pięciu ważnym patogenom przenoszonym przez żywność. Lett Appl Microbiol. 1998;26:118–122. doi: 10.1046/j.1472-765X.1998.00303.x. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Mayaud L, Carricajo A, Zhiri A, Aubert G. Porównanie aktywności bakteriostatycznej i bakteriobójczej 13 olejków eterycznych przeciwko szczepom o różnej wrażliwości na antybiotyki. Lett Appl Microbiol. 2008;47:167–173. doi: 10.1111/j.1472-765X.2008.02406.x. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Trinh NT, Dumas E, Thanh ML, Degraeve P, Ben Amara C, Gharsallaoui A, Oulahal N. Wpływ olejku eterycznego z wietnamskiego Cinnamomum cassia i jego głównego składnika trans-cynamonowego na żywotność komórek, integralność błony komórkowej, płynność błony komórkowej i siłę protonową bakterii Listeria innocua. Can J Microbiol. 2015;61:263–271. doi: 10.1139/cjm-2014-0481. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
56.Nabavi SF, Di Lorenzo A, Izadi M, Sobarzo-Sánchez E, Daglia M, Nabavi SM. Działanie przeciwbakteryjne cynamonu: od gospodarstwa do przemysłu spożywczego, kosmetycznego i farmaceutycznego. Nutrients. 2015;7:7729–7748. doi: 10.3390/nu7095359. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
57.Jayaprakasha GK, Rao LJ. Chemia, biogeneza i aktywność biologiczna Cinnamomum zeylanicum. Crit Rev Food Sci Nutr. 2011;51:547–562. doi: 10.1080/10408391003699550. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Sun CQ, O’Connor CJ, Roberton AM. Działanie przeciwbakteryjne kwasów tłuszczowych i monoglicerydów przeciwko Helicobacter pylori. FEMS Immunol Med Microbiol. 2003;36:9–17. doi: 10.1016/S0928-8244(03)00008-7. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Shapiro ED. Choroba z Lyme. N Engl J Med. 2014;370:1724–1731. doi: 10.1056/NEJMcp1314325. [ DOI ] [ Artykuł darmowy PMC ] [ PubMedGoogle Scho ]
Samuel M Shor; Sunjya K Schweig. Zastosowanie naturalnych bioaktywnych nutraceutyków w leczeniu chorób odkleszczowych https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10384908/
Sapi E, Bastian SL, Mpoy CM, Scott S, Rattelle A, Pabbati N, Poruri A, Burugu D, Theophilus PA, Pham TV, Datar A, Dhaliwal NK, MacDonald A, Rossi MJ, Sinha SK, Luecke DF. Charakterystyka tworzenia biofilmu przez Borrelia burgdorferi in vitro. PLoS One. 2012;7:e48277. doi: 10.1371/journal.pone.0048277. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Sapi E, Balasubramanian K, Poruri A, Maghsoudlou JS, Socarras KM, Timmaraju AV, Filush KR, Gupta K, Shaikh S, Theophilus PA, Luecke DF, MacDonald A, Zelger B. Dowód na istnienie biofilmu Borrelia in vivo w chłoniakach boreliozy. Eur J Microbiol Immunol (Bp) 2016;6:9–24. doi: 0.1556/1886.2015.00049. [ DOI ] [ Bezpłatny artykuł PMC ] [ PubMed ]
[ Google Scholar ]
Sapi E, Bastian SL, Mpoy CM, Scott S, Rattelle A, Pabbati N, Poruri A, Burugu D, Theophilus PA, Pham TV, Datar A, Dhaliwal NK, MacDonald A, Rossi MJ, Sinha SK, Luecke DF. Charakterystyka tworzenia biofilmu przez Borrelia burgdorferi in vitro. PLoS One. 2012;7:e48277. doi: 10.1371/journal.pone.0048277. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Sapi E, Kaur N, Anyanwu S, Luecke DF, Datar A, Patel S, Rossi M, StrickeR RB. Ocena wrażliwości na antybiotyki in vitro różnych form morfologicznych Borrelia burgdorferi. Infect Drug Resist. 2011;4:97–113. doi: 10.2147/IDR.S19201. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Sharma B, Brown AV, Matluck NE, Hu LT, Lewis K. Borrelia burgdorferi, czynnik wywołujący chorobę Lyme, tworzy komórki przetrwalnikowe tolerujące leki. Antimicrob Agents Chemother. 2015;59:4616–4624. doi: 10.1128/AAC.00864-15. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Straubinger RK, Summers BA, Chang YF, Appel MJ. Trwałość bakterii Borrelia burgdorferi u psów zakażonych doświadczalnie po leczeniu antybiotykami. J Clin Microbiol. 1997;35:111–116. doi: 0.1128/jcm.35.1.111-116.1997. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Seidel V, Taylor PW. Aktywność in vitro ekstraktów i składników Pelagonium przeciwko szybko rosnącym prątkom. Int J Antimicrob Agents. 2004;23:613–619. doi: 10.1016/j.ijantimicag.2003.11.008. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Tisserand R, Young R. Bezpieczeństwo olejków eterycznych. Wielka Brytania: Churchill Livingstone Elsevier; 2013.
Thormar H, Hilmarsson H. Rola lipidów mikrobiobójczych w obronie gospodarza przed patogenami i ich potencjał jako środków terapeutycznych. Chem Phys Lipids. 2007;150:1–11. doi: 10.1016/j.chemphyslip.2007.06.220. [ DOI ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
Aucott JN, Rebman AW, Crowder LA, Kortte KB. 2013. Post-treatment Lyme disease syndrome symptomatology and the impact on life functioning: is there something here? Quality of Life
Research 22:75-84 Cairns V, Godwin J. 2005. Post-Lyme borreliosis syndrome: a meta-analysis of reported symptoms. International Journal of Epidemiology 34:1340-1345
Cameron D. 2008. Severity of Lyme disease with persistent symptoms. Insights from a double-blind placebo-controlled clinical trial. Minerva Medica 99:489-496
Centers for Disease Control and Prevention. 2008. Lyme disease–United States, 1992–2006. MMWR, Mobid Mortal Wkly Rep 57:1-12 Available at
Reported Lyme disease cases by state, 1996–2009.
Meek, J. I., Roberts, C. L., Smith, E. V., Jr., & Cartter, M. L. (1996). Underreporting of Lyme disease by Connecticut physicians, 1992. Journal of Public Health Management and Practice, 2(4), 61–65.
Nadelman, R. B., Nowakowski, J., Forseter, G., Goldberg, N. S., Bittker, S., Cooper, D., et al. (1996). The clinical spectrum of early Lyme borreliosis in patients with culture-confirmed erythema migrans. American Journal of Medicine, 100(5), 502–508.
Johnson L, Aylward A, Stricker RB. 2011. Healthcare access and burden of care for patients with Lyme disease: a large United States survey. Health Policy 102:64-71
Klempner MS, Hu LT, Evans J, Schmid CH, Johnson GM, Trevino RP, Norton D, Levy L, Wall D, McCall J+2 more. 2001. Two controlled trials of antibiotic treatment in patients with persistent symptoms and a history of Lyme disease. New England Journal of Medicine 345:85-92
Steere, A. C., Dhar, A., Hernandez, J., Fischer, P. A., Sikand, V. K., Schoen, R. T., et al. (2003). Systemic symptoms without erythema migrans as the presenting picture of early Lyme disease. American Journal of Medicine, 114(1), 58–62
Liveris, D., Schwartz, I., Bittker, S., Cooper, D., Iyer, R., Cox, M. E., et al. (2011). Improving the yield of blood cultures from patients with early Lyme disease. Journal of Clinical Microbiology, 49(6), 2166–2168.
Logigian, E. L., Kaplan, R. F., & Steere, A. C. (1990). Chronic neurologic manifestations of Lyme disease. New England Journal of Medicine, 323(21), 1438–1444.
Steere, A. C., Schoen, R. T., & Taylor, E. (1987). The clinica evolution of Lyme arthritis. Annals of Internal Medicine, 107(5),
725–731.
Wormser, G. P. (2006). Clinical practice. Early Lyme disease. New England Journal of Medicine, 354(26), 2794–2801.
Steere, A. C., Hutchinson, G. J., Rahn, D. W., Sigal, L. H., Craft, J. E., DeSanna, E. T., et al. (1983). Treatment of the early manifestations of Lyme disease. Annals of Internal Medicine, 99(1), 22–26.
Luft, B. J., Dattwyler, R. J., Johnson, R. C., Luger, S. W., Bosler, E. M., Rahn, D. W., et al. (1996). Azithromycin compared with
amoxicillin in the treatment of erythema migrans. A double-blind, randomized, controlled trial. Annals of Internal Medicine, 124(9), 785–791.
Schutzer SE, Berger BW, Krueger JG, Eshoo MW, Ecker DJ, Aucott JN. 2013. Atypical erythema migrans in patients with PCR-positive Lyme disease [letter] Emerging Infectious Diseases 19:815-817
Shadick NA, Phillips CB, Logigian EL, Steere AC, Kaplan RF, Berardi VP, Duray PH, Larson MG, Wright EA, Ginsburg KS+2 more. 1994. The long-term clinical outcomes of Lyme disease. A population-based retrospective cohort study. Annals of Internal Medicine 121:560-567
Smith RP, Schoen RT, Rahn DW, Sikand VK, Nowakowski J, Parenti DL, Holman MS, Persing DH, Steere AC. 2002. Clinical characteristics and treatment outcome of early Lyme disease in patients with microbiologically confirmed erythema migrans. Annals of Internal Medicine 136:421-428
Wormser, G. P., Ramanathan, R., Nowakowski, J., McKenna, D., Holmgren, D., Visintainer, P., et al. (2003). Duration of antibiotic therapy for early Lyme disease. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Annals of Internal Medicine, 138(9), 697–704.
Asch, E. S., Bujak, D. I., Weiss, M., Peterson, M. G., & Weinstein, A. (1994). Lyme disease: an infectious and postinfectious syndrome. Journal of Rheumatology, 21(3), 454–461.
Dinerman, H., & Steere, A. C. (1992). Lyme disease associated with fibromyalgia. Annals of Internal Medicine, 117(4), 281–285.
Steere AC. 1989. Lyme disease. New England Journal of Medicine 321:586-596
Stricker RB, Johnson L. 2009. Gender bias in chronic lyme disease. Journal of Women’s Health 10:1717-1718
Wormser, G. P., Dattwyler, R. J., Shapiro, E. D., Halperin, J. J., Steere, A. C., Klempner, M. S., et al. (2006). The clinical assessment, treatment, and prevention of Lyme disease, human granulocytic anaplasmosis, and babesiosis: clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America. Clinical Infectious Diseases, 43(9), 1089–1134.
Kalish, R. A., Kaplan, R. F., Taylor, E., Jones-Woodward, L., Workman, K., & Steere, A. C. (2001). Evaluation of study patients with Lyme disease, 10–20-year follow-up. Journal of Infectious Diseases, 183(3), 453–460.
Nowakowski, J., Nadelman, R. B., Sell, R., McKenna, D., Cavaliere, L. F., Holmgren, D., et al. (2003). Long-term follow-up of patients with culture-confirmed Lyme disease. American Journal of Medicine, 115(2), 91–96.
Shadick, N. A., Phillips, C. B., Sangha, O., Logigian, E. L., Kaplan, R. F., Wright, E. A., et al. (1999). Musculoskeletal and neurologic outcomes in patients with previously treated Lyme disease. Annals of Internal Medicine, 131(12), 919–926.
Klempner, M. S., Hu, L. T., Evans, J., Schmid, C. H., Johnson, G. M., Trevino, R. P., et al. (2001). Two controlled trials of antibiotic treatment in patients with persistent symptoms and a history of Lyme disease. New England Journal of Medicine, 345(2), 85–92.
Sigal, L. H., & Hassett, A. L. (2005). Commentary: ‘what’s in a name? That which we call a rose by any other name would smell as sweet’. Shakespeare W. Romeo and Juliet, II, ii (47–48). International Journal of Epidemiology, 34(6), 1345–1347.
Beck, A. T., Steer, R. A., & Brown, G. K. (1996). Manual for the Beck Depression Inventory (BDI-II) (2nd ed.). San Antonio, TX: The Psychological Association
Osman, A., Downs, W. R., Barrios, F. X., Kopper, B. A., Gutierrez, P. M., & Chiros, C. E. (1997). Factor structure and psychometric characteristics of the Beck Depression Inventory-II. Journal of Psychopathology and Behavior Assessment, 19, 359.
Steer, R., Ball, R., Ranieri, W., & Beck, A. (1999). Dimensions of the Beck Depression Inventory-II in clinically depressed outpatients. Journal of Clinical Psychology, 55(1), 117.
Ware, J. E., Kosinski, M., & Dewey, J. E. (2000). How to score version 2 of the SF-36 health survey. Lincoln, RI: QualityMetric Incorporated.
Diggle, P. J., Heagerty, P., Liang, K. Y., & Zeger, S. L. (2002). Analysis of longitudinal data (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.
Jason, L. A., Taylor, R. R., & Kennedy, C. L. (2000). Chronic fatigue syndrome, fibromyalgia, and multiple chemical sensitivities in a community-based sample of persons with chronic fatigue syndrome-like symptoms. Psychosomatic Medicine, 62(5), 655–663.
Cerar, D., Cerar, T., Ruzic-Sabljic, E., Wormser, G. P., & Strle, F. (2010). Subjective symptoms after treatment of early Lym